m. latissimus dorsi
Nederlandse naam:Brede rugspier
Insertie:

Crista tuberculi minoris van humerus

Origo:
  • Pars vertebralis: proc. spinosi T7-T12
  • Pars scapularis: angulus inferior
  • Pars costalis: costae 9-12
  • Pars iliaca: crista iliaca (posterior 1/3)
  • Fascia Thoracolumbalis
TA98: TA2: FMA:

kracht over de hele lijn
De latissimus dorsi is een van de grootste spieren van het lichaam – een brede, waaierachtige structuur die de onderrug, het bekken, de ribben en de schouder verbindt. Hij trekt de arm naar het lichaam, roteert, en ondersteunt extensie van de romp. Maar zijn kracht zit niet alleen in zijn omvang, maar vooral in zijn functie als brug tussen onder- en bovenlichaam.

Coördinatie tussen arm, romp en adem
De lat speelt een rol in vrijwel elke trek- of zwaaibeweging van de arm, maar is ook actief bij ademhaling en rompstabiliteit. Als hij te dominant of verkort is, beperkt hij schoudermobiliteit en belemmert hij de bovenrug in rotatie. Is hij te zwak of niet goed geïntegreerd, dan verlies je krachtoverdracht tussen romp en arm. Bewust trainen betekent: afstemming zoeken tussen lengte, activatie en richting.

Beweeg van kracht naar verbinding
Activeer de latissimus dorsi met functionele trekbewegingen, ademhaling in de flanken en rotatie vanuit de romp. Richt je niet alleen op spierkracht, maar op het samenspel tussen schoudergordel, wervelkolom en bekken. Want een goed werkende lat geeft niet alleen power in de beweging – maar ook rust, richting en stabiliteit in de hele keten.

Spierstructuur

Musculus planus, mix type I en II

Innervatie

Nervus thoracodorsalis ( C6,C7,C8)

Dagelijks gebruik

  • Zichzelf optrekken van object ( bijv uit zwembad)
  • Een zware tas optillen en naar het lichaam trekken
  • Een deur met kracht dichttrekken
  • Zwemmen ( bijv borstcrawl & vlinderslag)
  • Klimmen en optrekken (pull-ups en touwklimmen)
  • Speerwerpen of honkbal slaan

Functie

Beweegt arm naar achteren ( bijv bij zwemmen of roeien)

Trekt de arm naar het lichaam toe ( bijv bij het naar beneden trekken van een object)

Draait de arm naar binnen ( bijv bij het vasthouden van een voorwerp tegen het lichaam)

Via humerus oefent de spier een trekkende tracht uit op de scapula. Wat kan bijdragen aan depressen en retracite van scapula

Stabiliseert de rompt tijdens krachtinspanningen, zoals optrekken of duwen

Hulpademhalingsspier bij geforceerde expiratie ( bijv hoesten of zware inspanning

Coordinatie van kracht over schouder en romp bij bewegingen zoals klimmen, trekken, optillen

Landmarks

  • Onderste punt schouderblad (angulus inferior)
  • Achterste okselplooi (daar hecht de spier)
  • Laterale rand rib 9-12

Uitgangspositie

  • Cliënt in buiklig, arm langs lichaam, handpalm naar binnen.
  • Kussen onder borst voor comfort.

Palperen in beweging

  • Lokaliseer de onderste hoek van het schouderblad.

  • Schuif vanaf dat punt ± 4 cm naar beneden + buiten tot je een brede, platte spierrand voelt.

  • Vraag de cliënt de arm strak tegen het lichaam te trekken en licht naar achter te duwen; voel hoe de spier onder je vingers stevig aanspant.

  • Laat de arm ontspannen: de spanning verdwijnt → dit is latissimus dorsi.

 

  • Spanning hoger en dichter bij de scapula? Dan heb je waarschijnlijk teres major.
  • Voel je oppervlakkig, schuine vezels in de zij? Dat is external oblique.
  • Druk vlak op de spierbuik, niet op de ribben, om kneuzing te voorkomen

Palperen in rust

Abductie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. supraspinatus Primair agonist Initieert abductie (0–15°).
m. deltoideus Primair agonist Zijwaarts heffen >15°.
m. infraspinatus Synergist Stabiliseert humeruskop tijdens abductie.
m. subscapularis Synergist Stabiliseert humeruskop tijdens abductie.
m. pectoralis major Antagonist Adductie → werkt abductie tegen.
m. latissimus dorsi Antagonist Adductie/extensie → tegen abductie.
m. teres major Antagonist Adductie → tegen abductie.
m. deltoideus Compenserend Kan meer werk doen bij supraspinatus-zwakte, vaak met schouderophalen.
Adductie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. pectoralis major Primair agonist Krachtige adductor.
m. latissimus dorsi Primair agonist Sterke adductor (klimbewegingen).
m. teres major Primair agonist Werkt mee aan adductie.
m. coracobrachialis Synergist Assisteert bij adductie.
m. deltoideus Antagonist Abductie → tegen adductie.
m. supraspinatus Antagonist Initieert abductie → tegen adductie.
m. latissimus dorsi Compenserend Compenseert bij zwakte van pectoralis major en omgekeerd.
Depressie Scapula
SpierRolOmschrijving
m. trapezius pars ascendens Primair agonist Schouderblad omlaag.
m. pectoralis minor Primair agonist Depressie/anterieure tilt.
m. serratus anterior Synergist Onderste vezels helpen depressie bij protractie.
m. latissimus dorsi Synergist Kan via gefixeerde arm de scapula naar beneden trekken.
m. trapezius pars descendens Antagonist Heft scapula (elevatie).
m. levator scapulae Antagonist Heft scapula (elevatie).
Endorotatie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. subscapularis Primair agonist Belangrijkste endorotator (cuff).
m. pectoralis major Synergist Helpt interne rotatie.
m. latissimus dorsi Synergist Helpt interne rotatie.
m. teres major Synergist Helpt interne rotatie.
m. deltoideus Synergist Helpt (voorste vezels).
m. infraspinatus Antagonist Exorotator → tegen endorotatie.
m. teres minor Antagonist Exorotator → tegen endorotatie.
m. pectoralis major Compenserend Neemt (deels) over bij subscapularis-zwakte (samen met lat/teres major).
Exorotatie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. infraspinatus Primair agonist Belangrijkste exorotator.
m. teres minor Primair agonist Kleine uitwendige rotator.
m. deltoideus Synergist Helpt bij exorotatie (achterste vezels).
m. subscapularis Antagonist Endorotator → tegen exorotatie.
m. pectoralis major Antagonist Endorotator → tegen exorotatie.
m. latissimus dorsi Antagonist Endorotator → tegen exorotatie.
m. infraspinatus Compenserend Kan rol van teres minor overnemen en vice versa.
Extensie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. latissimus dorsi Primair agonist Achterwaarts bewegen van de arm.
m. teres major Primair agonist Werkt samen met latissimus dorsi.
m. deltoideus Primair agonist Achterste vezels leveren extensie (globaal als m deltoideus).
m. triceps brachii Synergist Caput longum helpt schouderextensie.
m. deltoideus Antagonist Voorste vezels heffen arm voorwaarts (flexie).
m. pectoralis major Antagonist Pars clavicularis werkt flexie in de hand.
m. teres major Compenserend Neemt extensie deels over bij latissimus-zwakte.
Flexie art. glenohumerale
SpierRolOmschrijving
m. deltoideus Primair agonist Voorwaarts heffen van de arm.
m. pectoralis major Primair agonist Pars clavicularis ondersteunt flexie tot ~60°.
m. coracobrachialis Synergist Assisteert voorwaartse heffing, stabiliseert humeruskop.
m. biceps brachii Synergist Helpt bij schouderflexie (caput longum).
m. latissimus dorsi Antagonist Krachtige extensor/adductor; remt anteflexie.
m. teres major Antagonist Extensie/adductie; werkt flexie tegen.
m. triceps brachii Antagonist Caput longum helpt extensie → tegen Flexie.
m. biceps brachii Compenserend Kan extra flexie leveren bij zwakte van voorste deltoideus/pectoralis (beperkt).

Instructie

Observatie

Interpretatie

    Instructie

    Observatie

    Interpretatie

    • Negatief:
      Soepele eindstand rotatie + lateroflexie
    • Verkorting SCM:
      stug, vroegtijdig eindpunt
    • Compensatie via thorax of schouders:
      ademhalingshulp / ketenspanning

    Instructie

    Observatie

    Interpretatie

    • Negatief:
      Sterke, gecontroleerde kracht zonder ongemak
    • Zwakte of asymmetrie:
      unilaterale disfunctie
    • Pijn / uitstralingsklachten:
      triggerpoint of overbelasting
    • Tremor of visuele compensatie:
      controleprobleem

    Klachten

    Symptomen

    Verergerend

    Verlichtend

    Observaties