mm. intercostales interni
Nederlandse naam:Inwendige tussenribspieren
Insertie:

Bovenrand van de onderliggende rib (rib 2–12) nabij de sulcus costae;

de spiervezels hechten zich aan de bovenrand en lopen naar voren tot aan het sternum, waar zij overgaan in de membrana intercostalis interna.

Origo:

Onderste rand van rib 1–11 (margo inferior), vanaf het ribkraakbeen en het sternum tot aan de angulus costae;

de vezels ontspringen vanuit de sulcus costae en lopen posterieur over in de membrana intercostalis interna.

TA98: TA2: FMA:

Adem terug naar de basis
Dieper in de borstkas, direct onder de externi, liggen de mm. intercostales interni. Deze binnenste tussenribspieren trekken de ribben juist naar beneden tijdens geforceerde uitademing. Hun rol is subtiel, maar cruciaal: ze brengen rust in de ademcyclus, ondersteunen rompstabiliteit en helpen spanning af te voeren. Zeker bij fysieke inspanning of stress verdienen ze bewuste aandacht.

Uitademing is geen passieve beweging
Waar inademing vaak op de voorgrond staat, wordt uitademing te snel vergeten. De interni zorgen voor gecontroleerde compressie in de borstkas en activeren bij elke diepe of bewuste uitademing. Bij disbalans – denk aan opgeblazen adempatronen of hoge spierspanning – raken ze snel verhard of inactief. Actieve uitademing is dan de ingang om terug te keren naar kalmte en structuur.

Vertraag, voel, verleng
Train de intercostales interni via ademhaling met weerstand, ritmische compressie en gerichte thoracale mobiliteit. Laat spanning los via gecontroleerd uitademen, en breng richting aan in de beweging van rib naar rib. Door deze spieren te activeren, ontstaat er ruimte voor herstel, diepte en ontspanning – niet alleen in de ademhaling, maar in het hele systeem.

Dunne, platte spierbundels die het middelste (interne) stratum van de thoracale wand vormen en de 11 intercostale ruimten opvullen. Ze liggen onder de mm. intercostales externi en lopen van de onderrand van een rib naar de bovenrand van de rib daaronder, van het sternum tot aan de angulus costae. Posterieur worden ze vervangen door de membrana intercostalis interna. Hun vezels lopen superoposterior (haaks op de externe tussenribspieren) en zijn betrokken bij het verlagen van de ribben tijdens geforceerde expiratie en het ondersteunen van de intercostale ruimtes en de thoracale kas.

Spierstructuur

Fijnmazige, platte spierbundels met superoposterior vezelrichting (loodrecht op de mm. intercostales externi); vormen de middelste laag van de thoraxwand;

voornamelijk type I vezels met een aandeel type IIa voor snelle en krachtigere expiratoire bewegingen.

Innervatie

  • Intercostale zenuwen (nn. intercostales T1‑T11) – takken van de ventrale rami van de thoracale spinale zenuwen

Dagelijks gebruik

  • Rustige uitademing tijdens spreken, zingen en slapen
  • Geforceerde expiratie bij hoesten, niezen, lachen, blazen en fluiten
  • Stabilisatie van de ribben bij draaien, buigen en tillen
  • Ondersteuning van de romp tijdens lopen, hardlopen en dragen van zware objecten
  • Helpen bij het handhaven van een correcte thoraxhouding tijdens zitten en staan

Functie

  • Depressie van de ribben en verkleinen van de thorax tijdens geforceerde expiratie
  • Stabilisatie van de intercostale ruimtes en ondersteuning van de thoraxwand tijdens rustige ademhaling
  • Synergistische lateroflexie en rotatie van de romp samen met de mm. obliqui en transversus abdominis
  • Excentrische controle van de ribdaling tijdens inspiratie

Landmarks

  • Intercostale ruimtes langs de laterale borstwand, tussen de onderrand van een rib en de bovenrand van de rib eronder.
  • Lokaliseer de groeven vlak achter de m. serratus anterior tot aan de costochondrale overgang.
  • Let op: de inwendige tussenribspieren liggen dieper en iets posterieur ten opzichte van de uitwendige tussenribspieren en zijn dus alleen indirect voelbaar via beweging van de ribben.

Uitgangspositie

  • De patiënt zit of ligt met de romp ontspannen en de armen licht gelift om de ribben te spreiden.
  • Vraag de patiënt rustig te ademen en vervolgens enkele diepe in- en uitademingen te doen zodat de ribbewegingen voelbaar worden.
  • Eventueel kan de arm aan de palpatiezijde boven het hoofd worden geplaatst om de intercostale ruimtes toegankelijker te maken.

Palperen in beweging

  • Plaats de vingertoppen voorzichtig in een intercostale ruimte aan de laterale thoraxwand, net onder de m. serratus anterior.
  • Vraag de patiënt om diep in te ademen en vervolgens krachtig uit te ademen;
  • voel hoe de ribben naar beneden bewegen tijdens de expiratie en hoe de ruimte tussen de ribben smaller wordt.
  • Werk systematisch van posterieur naar anterieur langs meerdere intercostale ruimtes om spanning, pijnpunten of lokale gevoeligheid op te sporen.
  • Druk niet te hard om irritatie van de intercostale zenuwen te voorkomen en vergelijk links en rechts op symmetrie.

Palperen in rust

Geen bewegingen gevonden voor deze spier.

Instructie

Observatie

Interpretatie

    Instructie

    Observatie

    Interpretatie

    • Negatief:
      Soepele eindstand rotatie + lateroflexie
    • Verkorting SCM:
      stug, vroegtijdig eindpunt
    • Compensatie via thorax of schouders:
      ademhalingshulp / ketenspanning

    Instructie

    Observatie

    Interpretatie

    • Negatief:
      Sterke, gecontroleerde kracht zonder ongemak
    • Zwakte of asymmetrie:
      unilaterale disfunctie
    • Pijn / uitstralingsklachten:
      triggerpoint of overbelasting
    • Tremor of visuele compensatie:
      controleprobleem

    • Overbelasting, verrekking of scheur van de interne intercostale spieren kan leiden tot scherpe lokale pijn en ademhalingsbeperking.
    • Zwakte van deze spieren veroorzaakt oppervlakkige ademhaling, verminderde thoraxmobiliteit en onvoldoende geforceerde expiratie, bijvoorbeeld bij COPD of na thoracale chirurgie.
    • Ontstekingen of irritaties zoals costochondritis en contusies kunnen spasmen, zijsteken of stekende pijn tussen de ribben veroorzaken.
    • Myofasciale triggerpoints in de intercostale spieren kunnen brandende pijn aan de borstwand en zijkant van de romp geven, soms uitstralend naar de rug of buik.
    • Chronische verkorting door verkeerde houding kan de ribexcursie beperken en bijdragen aan thoracale stijfheid en hyperventilatie.

    Klachten

    Symptomen

    • Intercostale spierverrekking of scheur met pijn tussen de ribben
      Scherpe lokale pijn tussen twee ribben, verergerd bij diep ademhalen, niezen of hoesten; palpatiegevoeligheid van het intercostale gebied; soms een zwelling of blauwe plek; oppervlakkige ademhaling en verminderde thoraxexpansie.
    • Thoracale stijfheid en oppervlakkige ademhaling door zwakke of onderactieve mm. intercostales interni
      Verminderde ribexcursie en borstkasexpansie tijdens ademhalen; snel buiten adem bij lichte inspanning; gevoel van benauwdheid en spanning tussen de ribben; pijn bij expiratie of zijwaartse bewegingen; verbetering door ademhalings- en stabiliteitsoefeningen.

    Verergerend

    Verlichtend

    Observaties